სიმღერები
სუფრა სამი რამისგან შედგება: სადღეგრძელო, ღვინო და სიმღერა. აქ ის სიმღერებია, რომლებიც ყველა ქართულ სუფრაზე ისმის — ტექსტითა და იმის ახსნით, როდის იმღერება.
ტექსტები ხალხურია ან იმ ავტორებისა, რომლებიც ერთ საუკუნეზე მეტია აღარ არიან. ჩანაწერები აქ არ არის — ისინი მომღერლებს ეკუთვნის.
მრავალჟამიერიკახური სუფრული, სამხმიანი — ხალხური
როდის: საპატიო სადღეგრძელოს მოსდევს — მასპინძლის, უფროსების, იმის, ვისაც სუფრა ეძღვნება. სიმღერაა და სურვილიც: „მრავალი ჟამი“, დიდხანს იცოცხლე.
მრავალჟამიერ
ნურცა იხაროს მტერმა ჩვენზედა,
არც არა გაუხარნია!
არცა იხაროს მტერმა ჩვენზედა
არც არა გაუხარნია!
ტექსტი თავისუფალია — გრძელ მრავალჟამიერში ხშირად აფორიზმებს მღერიან. მოკლე ფორმა მხოლოდ მიმართვა და მადლობაა: „მრავალჟამიერ, ღმერთმან ინებოს თქვენი სიცოცხლე, მადლობელი ვარ სადღეგრძელოსთვის“.
წყარო: ka.wikipedia.org, „მრავალჟამიერი“; ტექსტი — Georgian Voices-ის ოფიციალური ჩანაწერის აღწერიდან
შენ ხარ ვენახიიამბიკო და საგალობელი — მეფე დემეტრე I, XII საუკუნე
როდის: ღვთისმშობლისადმი მიძღვნილი საგალობელია. სუფრაზე ყოვლადწმინდის სადღეგრძელოზე ან შესანდობარზე იმღერება — ფეხზე, ჩუმად.
შენ ხარ ვენახი, ახლად აღყვავებული,
მორჩი კეთილი, ედემს შინა ნერგული,
ალვა სულნელი, სამოთხესა მოსრული,
ღმერთმან შეგამკო, ვერავინ გჯობს ქებული,
და თავით თვისით მზე ხარ გაბრწყინვებული.
ერქომაიშვილის ჩანაწერით, ძველი კახური სუფრა სწორედ ასეთი „სალხინო საგალობლებით“ იწყებოდა.
წყარო: ka.wikipedia.org, „შენ ხარ ვენახი“; nplg.gov.ge, „ბიბლიოთეკა სკოლას“
ჩაკრულოქართლ-კახური სუფრული — ხალხური
როდის: საქართველოს, წინაპრებისა და მამულისთვის დაღუპულთა სადღეგრძელოზე — ფეხზე. 1977 წლიდან „ვოიაჯერის“ ოქროს ფირფიტაზეა.
ხიდისთავს შევკრათ პირობა,
ჩვენ გავხდეთ ღვიძლი ძმანია,
ჩავუხტეთ მუხრან ბატონსა,
თავს დავანგრიოთ ბანია.
მუხრან ბატონის ყმობითა,
ფქვილი ვერ დავდგი გოდრითა,
დეკეული ვერ გავზარდე,
კალო ვერ ვლეწე მოზვრითა.
ხმალო ხევსურეთს ნაჭედო,
თელავში თუშმა გაგფერა,
მეფე ერეკლემ გაკურთხა,
საომრად ჯვარი დაგწერა.
მტერო დამჩაგრე არ ვსტირი,
ტირილი დიაცთ წესია,
ბევრჯერ ვყოფილვარ ამ დღეში,
მაგრამ არ დამიკვნესია.
მაცადე ერთი ავლესო,
ხმალ-ჩახმახ ცეცხლის მკვესია,
სულ წმინდათ მოგამკევინო,
რაც ჩემთვის დაგითესია...
ტექსტს რამდენიმე ვარიანტი აქვს; სასიმღერო ვარიანტი 1950-იან წლებში დამკვიდრდა. აქ ისეა, როგორც ხალხურ პოეზიაშია ჩაწერილი.
წყარო: aura.ge, „ჩაკრულო — ტექსტი, ხალხური“; radiotavisupleba.ge — ანზორ ერქომაიშვილი ვარიანტებზე
მუმლი მუხასაკახური სალაღობო — ხალხური, 1896 წლიდან ბეჭდურად
როდის: სუფრის შუაში, როცა განწყობა ამაღლდება; საქართველოს სადღეგრძელოზეც — მუხა საქართველოა, მუმლი კი მტერი. ბოლო სტროფი თავად ლოცვაა.
მუხა წონწილებს, წონწილებს, მუმლი მუხასაო,
წონწილებს და წაიქცევა, მუმლი მუხასაო.
ალალმე და მუმლი მუხასაო,
ალალმე და მუმლი მუხასაო.
მუხისა ნადგომსა ძირსა, მუმლი მუხასაო,
შიგაც რომ წყალი ჩადგება, მუმლი მუხასაო,
ალალმე და მუმლი მუხასაო,
ალალმე და მუმლი მუხასაო.
იქაც რომ თევზი გაჩნდება, მუმლი მუხასაო,
იმასაც დაჭერა უნდა, მუმლი მუხასაო.
ალალმე და მუმლი მუხასაო,
ალალმე და მუმლი მუხასაო.
რითა და რითა შენ, ბიჭო, მუმლი მუხასაო,
მოსეს ბადითა შენ, ბიჭო, მუმლი მუხასაო.
ალალმე და მუმლი მუხასაო,
ალალმე და მუმლი მუხასაო.
ღმერთმან ყველანი მოგასწროთ, მუმლი მუხასაო,
აღდგომა-ქრისტეშობასა, მუმლი მუხასაო.
ალალმე და მუმლი მუხასაო,
ალალმე და მუმლი მუხასაო.
წარმართული ხანიდან მოდის; XIX საუკუნეში სამხმიან სიმღერად დაიხვეწა. ტექსტის საიტზე რეფრენი „მამლი“ წერია; აქ ენციკლოპედიური „მუმლი“ დგას.
წყარო: georgianlyrics.com; ka.wikipedia.org, „მუმლი მუხასა“
გაფრინდი, შავო მერცხალოკახური — ხალხური ტექსტი
როდის: შესანდობარზე, ომში დაღუპულთა ხსოვნისას. სუფრული კი არა, გლოვისაა — ბოლომდე ჩუმად უსმენენ.
გაფრინდი შავო მერცხალო
გაჰყევ ალაზნის პირსაო,
ამბავი ჩამომიტანე
ომში წასული ძმისაო.
ალაზნის პირას მოსულა
წითელი სატაცურიო,
მიველ და კრეფა დავუწყე
მეგონა უკაცურიო.
ტექსტი ხალხურია; კოტე ფოცხვერაშვილმა მხოლოდ საგუნდოდ დაამუშავა.
წყარო: songbat.com, ქართული და ლაზური სიმღერების არქივი; ka.wikipedia.org, „კონსტანტინე ფოცხვერაშვილი“
დანარჩენი — Tamada-ს აპლიკაციაში.
სადღეგრძელოები აპლიკაციაშია
ყველა სადღეგრძელო, ხუთივე სუფრისთვის, სახელებითა და ლექსებით — Tamada-ს აპლიკაციაში.
საიტზე კი მეგობრული ან ოჯახური სუფრა აიწყობა — აქვე.
დაიწყე სუფრა